نوستالژی

بهترین بازیگر زن جهان

نویسنده:
ژان موروی بازیگر وکارگردان كه نیمی از قرن بیستم را روی پرده‌ی سینما بوده در «عصر اضطراب‌»های متمادی در بیش از ۱۱۰ فیلم و ده‌ها نمایش حضور داشته ترجیح می‌دهد...
جف گالیپو | سالن، 7 دسامبر 2001
ترجمه‌ی عاطفه احمدی

ژان موروی بازیگر وکارگردان كه نیمی از قرن بیستم را روی پرده‌ی سینما بوده در «عصر اضطراب‌»های متمادی در بیش از ۱۱۰ فیلم و ده‌ها نمایش حضور داشته ترجیح می‌دهد در توصیف خودش بگوید: «زنی که ابداً هیچ حسی از نوستالژی ندارد». و مثل انرجایزر بانی‌ای که سیگار گولواز گوشه‌ی لب‌های پیش‌آمده‌اش گذاشته باشد، همچنان به راهش ادامه می‌دهد. یک سال و نیم پیش را مشغول ساختن اقتباسی از زیرکی نوشته‌ی مارگارت ادسون بوده، امتیاز ساخت فرانسوی پاره‌سنگ در جیب‌هایش نوشته‌ی ماری جونز و فرشته‌های هبوط‌کرده‌ی نوئل کوارد را خریده، و دو فیلم در راه جشنواره و حلقه‌ی فیلم‌های هنری دارد: زیدی که الهام‌گرفته از اپرای ناتمام موتسارت است، و آن عشق که در آن نقش رمان‌نویس و فیلمساز درگذشته، مارگریت دوراس را بازی می‌کند.
مورو در بهترین اجراهایش در دهه‌ی ۱۹۶۰ مدراتو کانتابیله، اوا، مادموازل، و شب، چنان گستره‌ی وسیعی را به نمایش می‌گذارد که برای بیشتر بازیگرهای زن به اندازه‌ی کل عمر حرفه‌ای‌شان به طول می‌انجامد. تازه فیلم‌هایی مثل ژول و ژیم، قصه‌ی نامیرا، خلیج فرشتگان، ناقوس‌های نیمه‌شب، خاطرات یک خدمتکار، عروس سیاه‌پوش و پنج‌ـ شش فیلم دیگر را به حساب نیاورده‌ایم. مورو بازیگر سنگین‌وزن سینمای دهه‌ی ۶۰ است و تا اینجا از آخرین سنگین‌وزن‌ها بوده است. در سه دهه‌ا‌ی که از روزهای اوجش می‌گذرد، سبک‌وزن‌های زیادی در صف پیش آمده‌اند (سوزان ساراندون، مریل استریپ، رابرت دنیرو، کوین اسپیسی)، اما هیچ‌کس نبوده که بتواند به پای بازی‌های او در فیلم‌های دهه‌ی 60 برسد، با آن هوشمندی، ذکاوت، وسعت و ناخودآگاهی‌ای که با سهولتی مافوق‌طبیعی منتقل می‌کند.
فقط هم به‌خاطر فیلم‌های جدیدش نیست که طرفداران مورو این روزها خوش‌به‌حالشان است، کرایتریون به‌تازگی خاطرات یک خدمتکار را روی دی‌وی‌دی بیرون داده که محصول همکاری مورو با لوئیس بونوئل در سال ۱۹۶۴ است، ویدئوی عروس سیاه‌پوش هم دوباره منتشر شده، و خلیج فرشتگان ژاک دمی هم این پاییز به سینماها می‌آید. توزیع‌کننده‌ها هم سرانجام به دو نمایش خانگی رضایت داده‌اند: نسخه‌ی تمیزی از مادموازل حالا روی ویدئوکاست قابل‌دسترسی‌ است و اوا را بالاخره می‌شود در آمریکا پیدا کرد.
معروف است که اوای جوزف لوزی که سال‌ها نایاب بود، فیلمی مثله‌شده است که اصلش ۱۵۵ دقیقه بوده اما تهیه‌کننده‌ها فیلم را تا ۱۰۳ دقیقه کوتاه کرده‌اند. دی‌وی‌دی کینو نسخه‌ای سوئدی از فیلم دارد که ۱۱۲ دقیقه است، اما احتمال این‌که نسخه‌ی کامل زمانی بیرون بیاید خیلی کم است. و این مایه‌ی تأسف است، با توجه به این‌که اوا یکی از ریسکی‌ترین بازی‌های مورو را در خود دارد. اوا الیویه که مورو نقشش را بازی می‌کند، شاید یکی از بهترین تجسم‌های نمونه‌ی اختلال شخصیت مرزی باشد که تا به حال به فیلم درآمده. یک ‌بار فیلم را با روان‌کاوی تماشا می‌کردم که از درستی و دقتِ شهودی اجرای مورو شگفت‌زده شده بود (زمانی که فیلم ساخته شد به‌م گفته بودند که اوا می‌تواند نمونه‌ی «اسکیزوئید کارا» تشخیص داده شود). زمانی که با مورو مصاحبه کردم به‌ش گفتم: «در آن فیلم بی‌نظیر بودید...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code